اسلام‌هراسی در رسانه‌های تصویری غرب

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 پردیس فارابی دانشگاه تهران

2 دانشیار مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)

چکیده

اسلام‌هراسی عبارت است از: ایجاد ترس و نفرت از اسلام به‌مثابه یک دین و به تبع آن، ترس و نفرت از مسلمانان به شیوه‌های مختلف و با اغراض و مقاصد ایدئولوژیک. اسلام‌هراسی جریانی مرموز در قالب مجموعه‌ای از اقدامات متعصبانه، خشونت‌آلود و تبعیض‌آمیز است که به‌صورتی سازمان‌یافته یا خودجوش از سوی گروه‌های شناخته‌شده و ناشناخته علیه مسلمانان ساکن در برخی کشورهای غربی اعمال می‌شود و در دو دهه اخیر، زندگی روزمره آنان را در ساحت‌های فرهنگی، ارتباطی، اقتصادی، اجتماعی و سیاسی متأثر ساخته است. یکی از مهم‌ترین ابزارهای پیشبرد این هدف در غرب، بهره‌گیری از ظرفیت‌های متنوع رسانه‌های جمعی و تأثیر شگرف آنها در فضاسازی و شکل‌دهی به افکار عمومی است؛ در این میان، رسانه‌های تصویری مانند سینما و تلویزیون به‌واسطه ویژگی‌های انحصاری، احتمالاً بیشترین نقش را در ایجاد و استمرار ذهنیات منفی در عامه مردم نسبت به اسلام و مسلمانان ایفا کرده‌اند. این مقاله درصدد است با تمرکز بر هالیوود به‌عنوان قدرتمند‌ترین و اثر‌گذارترین نمود سینمای جهان‌گستر کنونی و همچنین تکیه بر برخی محصولات تلویزیونی، نظیر برنامه‌های خبری، فیلم‌های مستند و انیمیشن‌های مخصوص کودکان، موضوع «اسلام‌هراسی در رسانه‌های تصویری» را مورد بررسی و تحلیل انتقادی قرار دهد. روش مطالعه حاضر، تحلیل محتوای گزیده‌های منتخب از اسناد تصویری و متنی موجود در رابطه با موضوع یادشده است.

کلیدواژه‌ها