ارائه راهکارهای عملیاتی برای خبرگزاری صدا و سیما در مدیریت هیجانات اجتماعی منفی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، گروه ارتباطات، دانشکده ارتباطات و رسانه، دانشگاه صدا و سیما

2 کارشناس ارشد مدیریت رسانه، دانشگاه صدا و سیما

چکیده

هیجانات اجتماعی می‌توانند مثبت یا منفی باشند، هیجانات اجتماعی منفی در حالت شدید خود می‌توانند زمینه‌ساز بحران اجتماعی شوند. سازمان صدا و سیما به خاطر تعهداتش به جامعه و پوشش رسانه‌ای خود می‌تواند نقش مهمی در مدیریت این هیجانات داشته باشد. پوشش خبری رویدادهای هیجان برانگیز، مرحله کلیدی در مدیریت اینگونه هیجانات است. در این زمینه خبرگزاری صدا و سیما به عنوان هسته مرکزی سازمان در بخش اطلاع‌رسانی محسوب می‌شود. هدف اصلی پژوهش ارائه راهکارهای عملیاتی برای خبرگزاری صدا و سیما در مدیریت هیجانات اجتماعی منفی است. این پژوهش، با استفاده از روش کیفی و بهره‌گرفتن از تکنیک مصاحبه نیمه ساختاریافته به انجام رسید. پس از مصاحبه با 19 نفر از کارشناسان که با روش نمونه‌گیری هدفمند و گلوله برفی انتخاب شدند؛ داده‌های پژوهش گردآوری و برای تحلیل داده‌ها از روش تحلیل مضمون استفاده شد. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار مکس کیودی ای نسخه 10، در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و گزینشی دسته‌بندی شدند. پس از احصای مضامین پایه، سازمان دهنده و فراگیر، نگاره شبکه مضامین ترسیم شد. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که برای مدیریت هیجانات اجتماعی منفی، اقدامات برون‌سازمانی و درون‌سازمانی لازم است. اقدامات برون‌سازمانی در سه دسته: تدوین و تصویب قوانین، تعامل با سایر نهادها و ایجاد تشکل‌های جدید قرار می‌گیرند. راهکارهای درون‌سازمانی نیز مربوط به سه بازه زمانی قبل از ایجاد، حین بروز و پس از فرونشستن هیجانات اجتماعی منفی می‌باشند که از مهم‌ترین آن‌ها شفاف‌سازی خطوط قرمز، آموزش سواد رسانه‌ای به مخاطبان، پرهیز از رویکرد سکوت رسانه‌ای، انتشار قطره‌چکانی اطلاعات در موضوعات حساسیت برانگیز، قطع سیر واگیری هیجان و ایجاد آرشیو محتوایی است.

کلیدواژه‌ها


اسملسر، نیل. (1381). "تئوری رفتار جمعی"، (مترجم: عماد افروغ و رضا دژاکام). تهران: دواوین.
افتخاری، اصغر. (1387). "مدیریت رسانه‌ای بحران"، فصلنامه پژوهش‌های ارتباطی، صص. 31-55.
الیاسی، محمدحسین. (1380). "تحلیل روان‌شناختی رفتارهای جمعی اعتراض‌آمیز"، تهران: دانشگاه امام حسین (ع).
بیرو، آلن. (1366). "فرهنگ علوم اجتماعی"، (مترجم: باقر ساروخانی) تهران: کیهان.
پارسا، محمد. (1376). "روان‌شناسی انگیزش و هیجان"، تهران: انتشارات سخن.
خداپناهی، محمدکریم. (1376). "انگیزش و هیجان"، تهران: سمت.
خواجه‌ئیان، داتیس. و اعظمی، امیر. (1389). "تأثیر رسانه‌ها در کنترل هیجان‌های اجتماعی با پرورش هوش هیجانی"، تهران: علوم اجتماعی.
دادرس مقدم، شکوفه. (1395). "بررسی نقش شبکه اجتماعی (تلگرام) در سازماندهی هیجانات اجتماعی: از دیدگاه دانشجویان تحصیلات تکمیلی (کاربر تلگرام) در دانشگاه‌های وابسته به وزارت علوم تهران"، پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، دانشکده فرهنگ و ارتباطات، دانشگاه سوره.
سعد، علی. (1391). "بررسی نقش رسانه‌های جمعی در سازماندهی هیجانات اجتماعی"، دانشگاه علامه طباطبایی.
سورین، ورنر جوزف. و تانکارد، جیمز. (1381). "نظریه‌های ارتباطات"، (مترجم: علیرضا دهقان). تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
شایان‌مهر، علی‌رضا. (1377). "دایره المعارف تطبیق علوم اجتماعی"، تهران: کیهان.
شریفی، رضا. (1388). "بررسی ابعاد روان‌شناختی خشونت‌گرایی جمعیت اغتشاش‌گر و روش‌های تأثیرگذاری بر آن"، مطالعات بسیج، شماره 45.
صلواتیان، سیاوش. و روشندل، طاهر. (1389). "طراحی مدل نقش رسانه‌های جمعی در مدیریت مرحله پیش از بحران"، علوم مدیریت ایران، 111-89.
عابدی جعفری، حسن. و همکاران. (1390). "تحلیل مضمون و شبکه مضامین: روشی ساده و کارآمد برای تبیین الگوهای موجود در داده‌های کیفی"، اندیشه مدیریت راهبردی. سال 5، شماره 2، شماره پیایی 10.
علی اکبرزاده، مصیب. (1394). "عملکرد صدا و سیما در برابر جریان‌سازی خبری رسانه‌ها از دو رویداد فوت مرتضی پاشایی و اسیدپاشی اصفهان"، پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد روزنامه‌نگاری، دانشکده علوم ارتباطات، دانشگاه صدا و سیما.
کاظمی، یحیی.، برماس، حامد. و آذر خرداد، فاطمه. (1388). "بررسی تأثیر آموزش‌های مدیریت هیجان بر هوش هیجانی دانش‌آموزان مقطع راهنمایی"، اندیشه‌های نوین تربیتی، صص. 123-103.
گنجی، حمزه. (1382). "روان‌شناسی عمومی"، تهران: ساوالان.
معتمدنژاد، کاظم. (1391). "وسایل ارتباط جمعی"، تهران: دانشگاه علامه طباطبایی.
مک کوایل، دنیس. (1388). "درآمدی بر نظریه ارتباطات جمعی"، (ترجمه: پرویز اجلالی) تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه‌ها.
مهدی‌زاده، سیدمحمد. (1393). "نظریه‌های رسانه (اندیشه‌های رایج و دیدگاه‌های انتقادی)"، تهران: همشهری.
نقیب‌السادات، سیدرضا. (1389). "تهدیدهای رسانه‌های غرب و نقش بسیج در رفع تهدیدها"، مطالعات بسیج، شماره 48.
هاشمی، شهناز. (1393). "تأثیر گزارش‌های خبری خشونت‌بار تلویزیونی بر هیجانات"، مجله جهانی رسانه، صص. 176-195.
ویمر، راجر دی. و دومینیک، جوزف آر. (1384). "تحقیق در رسانه‌های جمعی. ترجمه: کاووس سیدامامی، تهران: مرکز تحقیقات"، مطالعات و سنجش برنامه‌ای صدا وسیما - سروش، چاپ اول.