تولید محتوای رسانه‌های جمعی بر اساس ویژگی‌های شخصیتی و یادگیری افراد برای ارتقای سواد رسانه‌ای

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت رسانه، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران

2 استادیار، گروه مدیریت صنعتی، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران، (نویسنده مسئول)،

3 استادیار، گروه مشاوره، واحد خمینی شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران

چکیده

زمینه: بر اساس یافته‌های به دست آمده تیپ شخصیتی افراد بر میزان توجه آن‌ها به رسانه‌ها و سطح یادگیری تأثیرگذار است؛ بنابراین یکی از دلایلی که رسانه‌های جمعی گوناگون تأثیرات متفاوتی بر مخاطبین مختلف دارند، تفاوت ویژگی‌های شخصیتی افراد است. لذا چنانچه بتوان متناسب با ویژگی‌های شخصیتی و یادگیری افراد محتوا تولید نمود، می‌توان امیدوار بود تأثیر بیشتری بر آن‌ها گذاشته و زمینه شکوفایی آن‌ها را فراهم کرد.
روش: در این تحقیق به روش میکس متد، ضمن بررسی تفاوت شخصیتی و یادگیری افراد که از طریق پرسش‌نامه به دست آمده و با مصاحبه از صاحب‌نظران و فعالان رسانه و روانشناسی، مدل مفهومی تولید محتوای رسانه‌های جمعی بر اساس ویژگی‌های شخصیتی و یادگیری افراد ترسیم شده است.
یافته‌های تحقیق: مهم‌ترین یافته‌های این پژوهش عبارتند از:
1- مؤلفه توافق‌پذیری با سبک یادگیری تجربه عینی رابطه معکوس دارد. 2- مؤلفه روان‌نژندی با سبک یادگیری مشاهده تأملی رابطه دارد و همچنین مؤلفه‌های برون‌گرایی - درون‌گرایی و مسئولیت‌پذیری با سبک یادگیری مشاهده تأملی رابطه معکوس دارند. 3- الگوی مطلوب تولید محتوا در تحقیق حاضر به شکل مدل پارادایمی نمایش داده شده است. در مدل پارادایمی ارتباط عواملی موجب به وجود آوردن پدیده محوری شده و برای آن پدیده راهبردهایی ارائه می‌شود که در نهایت اجرای آن‌ها پیامدهای مطلوبی را در پی خواهد داشت.
نتیجه‌گیری: با در نظر گرفتن ویژگی‌های شخصیتی و یادگیری افراد می‌توان محتوای متناسب رسانه‌های جمعی را تولید کرد و بدین وصف با ارتقای قدرت درک، تحلیل و کشف معانی پیام، سواد رسانه‌ای جامعه را ارتقاء داد.

کلیدواژه‌ها


الزامی، عصمت.، میرکمالی، سیدمحمد. و ابراهیم دماوندی، مجید. (1394). "بررسی رابطه سبک‌های رهبری مدیران با یادگیری سازمانی در مدارس"، اندیشه‌های نوین تربیتی، دروه 1(3)، صص. 45-64.
بابایی، محمود. و فهیمی‌فر، سپیده. (1392). "ویژگی‌های رسانه‌های نوین در الگوهای ارتباطی"، مطالعات ملی کتابداری و سازمان‌دهی اطلاعات، دوره 24(4)، صص. 191-192.
بهادری، علی. (1397). "پژوهش کیفی داده بنیاد، کدگذاری و اهمیت، مراحل و شیوه اجرای آن در کارورزی دانشگاه فرهنگیان"، دو فصلنامه راهبردهای نوین تربیت‌معلمان، دوره 4(5)، صص. 69-86.
جوادی‌پور، علی. و هاشم‌نژاد ابرسی، فاطمه. (1396). "بررسی تأثیر میزان استفاده از رسانه‌های جمعی بر میزان اعتماد دانشجویان دانشگاه آزاد قائم‌شهر"، مشارکت توسعه اجتماعی، دوره 3(5)، صص. 111-126.
حبیبی، مهدی. (1392). "رسانه شناسی"، دانشگاه جامع علمی کاربردی بیرجند، صص. 1-129.
جسینی، مصطفی. (1390). "شخصیت شناسی و ارتباط مؤثر"، مطالعات توسعه اجتماعی – فرهنگی، دوره 1(3)، صص. 8-11.
حق‌شناس، مریم. (1393). "نقش رسانه‌های جمعی در نشر الکترونیکی، کتاب مهر، دوره 13(7)، صص. 7-15.
خجسته باقرزاده، حسین. (1396). "الگوهای هنجاری تولید محتوای رسانه‌ها: راهبرد ایجاد مزیت رقابتی"، مطالعات فرهنگ - ارتباطات، دوره 18(37)، صص. 194-213.
دوستی شکیب، مرجان. و انصاری، غلامرضا. (1395). "بازاریابی محتوا"، کنفرانس بین‌المللی نخبگان مدیریت.
رافضی، زهره. و رضایی، مریم. (1397). "رابطه ویژگی‌های شخصیتی و استفاده از شبکه‌های اجتماعی مجازی: مدل پنج عاملی"، پژوهش‌های کاربردی روانشناسی، دوره 9(2)، صص. 31-44.
رحیم پور، سعید.، حاجی‌لو، نادر. و بشرپور، سجاد. (1398). "پیش‌بینی بهزیستی روان‌شناختی دانشجویان دانشگاه محقق اردبیلی (بر اساس ابعاد چشم‌انداز زمان): نقش میانجی امید به زندگی"، مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان، دوره 18(7)، صص. 89- 117.
رضاپور، رویا. و انتصاری فومن، غلامحسین. (1395). "رابطه میزان استفاده از شبکه‌های اجتماعی باشخصیت خودشیفته و احساس مثبت نسبت به همسر در زنان استفاده کننده از شبکه‌های اجتماعی"، کنگره بین‌المللی علوم تربیتی و روانشناسی و سبک زندگی سالم، مرکز توانمندسازی مهارت‌های اجتماعی و فرهنگی جامعه.
https://www.civilica.com/BSLH01-BSLH01-106html
رضایی، اکبر. (1395). "شخصیت و رویکردهای یادگیری به عنوان پیش‌بینی‌های عملکرد تحصیلی دانشجویان"، روانشناسی تربیتی، دوره 12(13)، صص. 27-40.
روشندل اربطانی، طاهر. (1386). "چیستی مدیریت رسانه"، فصلنامه مطالعاتی و تحقیقاتی وسایل ارتباط جمعی، دوره 18(2)، صص. 14-32.
سیف، علی‌اکبر. (1390). "روانشناسی پرورشی نوین"، تهران: نشردوران، صص. 255-282.
طاهریان، مریم.، دلاور، علی.، رسولی، محمدرضا. و عقیلی، سیدوحید. (1397). "رابطه استفاده از شبکه‌های اجتماعی باهوش شناختی، هوش هیجانی، خلاقیت و ویژگی‌های شخصیتی در کاربران"، مطالعات رسانه‌های نوین، دوره 4(15)، صص. 258-286.
ظهیری‌نیا، مصطفی.، رستگار، یاسر. و هادی، سیما. (1397). "ارائه یک مدل پارادایمی از مراجعه زنان به فالگیر در زاهدان"، فصلنامه شورای فرهنگی – اجتماعی زنان و خانواده، دوره 20(79)، صص. 115-142.
علیخانی، محمدحسین. و کریمی، زهره. (1396). "آموزش سواد رسانه‌ای در مدارس"، رشد آموزش فنی حرفه‌ای و کارودانش، دوره 12(3)، صص. 47-59.
علیزاده، رقیه. و عبدلی سلطان احمدآبادی، جواد. (1394). "تأثیر آموزش سواد رسانه‌ای بر مهارت‌های تفکر انتقادی دانش‌آموزان"، کنفرانس بین‌المللی پژوهش در علوم و تکنولوژی، http://side.ir
علی بیگی، امیرحسین.، اطهری، زهرا. و گراوندی، شهیر. (1390). "ارتباط سبک یادگیری با ابعاد شخصیتی دانش‌آموزان مراکز آموزش کشاورزی استان کرمانشاه"، پژوهش در نظام‌های آموزشی، دوره 12(5)، صص. 71-87.
غدیری، فرهاد.، عبدالمحمدی، کریم. و ابراهیم‌زاده، خوشدوی. (1399). "نقش پنج عامل بزرگ شخصیت و سازگاری اجتماعی در پیش‌بینی تعلل‌ورزی آموزشی دانش‌آموزان"، مطالعات آموزشی و آموزشگاهی، دوره 6(23)، صص. 118-135.
فتحی نجفی، طاهره. و لطیف‌نژاد رودسری، رباب. (1395). "مشاهده در رویکرد گرندد تئوری: یک مطالعه موردی"، مجله تحقیقات کیفی در علوم سلامت، دوره 5(2)، صص. 221-229.
فرح‌نیا، الهام. و سلیمانی، مهران. (1393). "نقش ویژگی‌های شخصیتی و طرح‌واره‌های ناسازگار اولیه در  پیش‌بینی سلامت روان دانش‌آموزان"، مجله مطالعات ناتوانی، دوره 4(4)، صص. 33-42.
فرهنگی، علی‌اکبر. و رستگار، امیر. (1394). "تحلیل محتوای رسانه: یک رویکرد پژوهشی"، رسانه، دوره 26(3)، صص. 121-142.
فرهنگی، علی‌اکبر.، کروبی، مهدی. و صادق‌وزیری، فراز. (1394). "نظریه داده بنیاد کلاسیک: شرح عوامل تولید نظریه مرکز ثقلی هویت برند توریسم سلامت ایران"، مدیریت بازرگانی، دوره 7(3)، صص. 145-162.
قدسی، احقر.، محمودی، داود. و فتحی ورنوسفادرانی، لیلا. (1399). "بررسی سبک‌های یادگیری دانش‌آموزان متوسطه برای انتخاب مناسب‌ترین سبک"، رهبری و مدیریت آموزشی، دوره 13(54)، صص. 69-89.
کرسول، جان. وکلارک، ویکی پلانو. (1398). "روش‌های پژوهش ترکیبی"، ترجمه: علیرضا کیامنش و جاوید سرایی، تهران، آییژ، صص. 80-160.
گل‌نوری، فرزاد.، سهرابی، محمدکریم. و یغمایی، فرزین. (1393). "پیش‌بینی خصوصیات شخصیتی کاربران شبکه‌های اجتماعی آنلاین با استفاده از RBF شبکه عصبی"، اولین کنفرانس ملی مهندسی برق دانشگاه آزاد اسلامی واحد لنگرود
https://www.civilica.com/ICEES01- ICEES01-120html
معتمدی، عبداله.، ابراهیمی قوام، صغری.، اعظمی، یوسف.، چوپان، حامد. و دوستیان، یونس. (1393). "مقایسه سبک‌های یادگیری، سبک‌های مطالعه و مدیریت زمان در دانشجویان ممتاز و غیر ممتاز"، روانشناسی تربیتی، دوره 10(33)، صص. 1-22.
مهدی‌زاده، سیدمحمد. (1391). "مصرف فرهنگی و رسانه‌ای و مخاطبان فعال"، رسانه، دوره 23(4)، صص. 25-26.
مهرابی، امیرحمزه.، خنیفر، حسین.، امیری، علی نقی.، زارعی متین، حسن. و جندقی، غلامرضا. (1390). "معرفی روش‌شناسی نظریه داده بنیاد برای تحقیقات اسلامی"، مدیریت فرهنگ سازمانی، دوره 29(23)، صص. 5-30.
میر، امیرمحمود.، فتاحی، سمیه. و نصیری، جلال‌الدین. (1396). "پیش‌بینی ابعاد شخصیتی یادگیرندگان در محیط یادگیری الکترونیکی با استفاده از ماشین بردار دوقلو کم‌ترین مربعات"، دومین کنفرانس بین‌المللی دانش بنیان در مهندسی کامپیوتر و فناوری اطلاعات، صص. 5-13.
میرسعید قاضی، علی. (1381). "مخاطب شناسی و افکارسنجی در رسانه‌های جمعی"، تهران: آن، صص. 7-9.
نامی، کلثوم.، قلاوندی، حسن. و حسین‌پور، علی. (1393). "نقش ویژگی‌های شخصیتی دانشجویان بر سبک یادگیری آنان در دانشگاه علوم پزشکی بندرعباس"، مجله راهبردهای توسعه در آموزش پزشکی، دوره 1(2)، صص. 48-59.
نصری، صادق. و خورشید، علیرضا. (1391). "بررسی ارتباط چندگانه ویژگی‌های شخصیتی و سبک‌های یادگیری دانش‌آموزان"، مجله روانشناسی مدرسه، دوره 12(34)، صص. 104-123.
نصیری، بهاره.، بخشی، بهاره. و هاشمی، سیدمحمود. (1391). اهمیت آموزش سواد رسانه‌ای در قرن بیست و یکم"، مطالعات رسانه‌ای، دوره 7(18)، صص. 149-158.
ودودی، الهه. و دلاور، علی. (1394). "بررسی تأثیر شبکه اجتماعی مجازی در تغییر ویژگی‌های شخصیتی جوانان"، روانشناسی تربیتی، دوره 11(35)، صص. 43-65.
Cao, Chon. & Meng, Qian. (2020). “Exploring personality traits as predictors of achievement and global competence among Chinese university students: English learning motivation as the moderation”, learning and individual differences, Vol. 77(3), PP. 132-149.
Choi, Tae Rang., Lun Sung, Yong., Ah Lee, Jung. & Marina Choi, Sejung. (2017). “Get behind my selfies the Big five traits and social networking behaviors through selfies”, Personality and Industrial Defferences, Vol. 109(45), PP. 98-101.
Choi, Tae Rang., Lun Sung, Yong., Ah Lee, Jung. & Marina Choi, Sejung. (2017). “The relationship between learning and study strategies and big five personality traits among junior university student teachers”, Personality and Industrial Differences, Vol. 102(35), PP. 232-241.
Cubillar, Pillar., Ibanez, Diaz- Martin, Cristina., & Belen Perez-Toregroza. (2018). “Social networks and Childhood. New agents of socialization”, Social and Behavioral Sciences, Vol. 37(2), PP. 64-69.
De caso Fuertes, Anna Maria., Blanco Fernandes, Jana., Rebaque Gomes, Alfredo. & Gaecia Pascal, Rocio. (2020). “Relationship between personality and academic motivation in education degrees students”, Education Science, Vol. 10(3), PP. 327-341.
Ji, Yang., Wang, Guang-Ji. & Zhu, Zhuo -Hong. (2014). “Online social networking behaviors among Chinese younger and older adolescent: The influences of age, gender, personality and attachment style”, Computers in Human Behavior, Vol. 41(1), PP. 394-402.
Kietsman, Jan.H., Hermkens, Kristopher., Carthy, MC.I. & Silverester, Brono.S. (2011). “Social media? Get serious understanding the functional of understanding and responding to different social media activities”, Business Horizons, Vol. 54(3), PP. 241-251.
Kim, Jieun., Lee, Ahreum. & Ryu, Hokyowang. (2013). “Personality and its effects on learning Performance: Design guidelines for an adaptive and e-learning system based on a user model”, International journal of Industrial Ergonomics, Vol. 43(2), PP. 450-461.
O connor, Kathlean. M, & Gladston, Eric. (2017). “Beauty and social capital: Being attractive shapes social networks”, Social Networks, Vol. 52(1), PP. 42-47.
Therese Whitty, Monica., Doodson, James., Creese, Sadie. & Hodgese, Duncan. (2016). “A picture tells a Thousand words: What Facebook and Twitter images convey about our personality”, Personality and Industrial Differences, Vol. 62(3), PP. 121-126.
Zhoa, Z., Feng, Z.S., Wang, Q., Huang, J.Z. & Williams, G.J. (2012). “Topic oriented community Detection through social subjects and link analysis”, Knowledge –Based Systems, Vol. 26(3), PP. 164-173.