بررسی تأثیر آزادی رسانه بر شاخص توسعه انسانی کشورهای جنوب غرب آسیا با رویکرد دینامیک

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علوم اقتصادی، دانشکده علوم اداری و اقتصادی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 دانشیار، گروه اقتصاد، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد،‌ ایران

چکیده

تأثیر مطبوعات آزاد بر توسعه شاید هرگز به درستی ارزیابی نشده است. محاسبه چنین تأثیری اگر غیرممکن نباشد، بسیار دشوار است. با این‌حال، هدف از انجام این پژوهش بررسی تأثیر آزادی رسانه بر شاخص توسعه انسانی (HDI) در مجموعه‌ای از 21 کشور جنوب غرب آسیا در بازه زمانی سالیانه 2002 الی 2020 است. به جهت بررسی و سنجش این ارتباط از روش اقتصادسنجی داده‌های تابلویی پویا و رویکرد گشتاورهای تعمیم یافته دو مرحله‌ای سیستمی (SGMM) استفاده شده است. نتایج حاصل از مدل تصریح شده مبین آن است که آزادی رسانه بر شاخص توسعه انسانی تأثیر مثبت و معناداری داشته و با یک واحد افزایش در شاخص آزادی رسانه شاخص توسعه انسانی به میزان 4.290 واحد افزایش می‌یابد. همچنین سایر متغیرهای این پژوهش از جمله تولید ناخالص داخلی سرانه و تعداد کاربران اینترنت نیز با یک درصد افزایش شاخص توسعه انسانی را به ترتیب به میزان 2.290 و 6.101 واحد افزایش می‌دهند و بر این اساس یک رابطه مثبت و معنادار برای هر دو متغیر به دست آمد. همچنین متغیر شاخص کنترل فساد نیز بر شاخص توسعه انسانی تأثیر منفی و معناداری داشته و با یک واحد افزایش در شاخص کنترل فساد شاخص توسعه انسانی به میزان 0.006 واحد کاهش خواهد یافت

کلیدواژه‌ها


امیری، آبتین. (1395). "بررسی جایگاه حقوق رسانه‌ها در برنامه توسعه ایران"، پژوهش‌نامه فرهنگی هرمزگان، دوره 6 (12)، صص. 107-122.
خوشنویس، مریم.، عزیزپور، کاظم.، محمودی، آذر. و حاجی‌زاده، بهادر. (1393). "نقش ارتباطات و رسانه‌ها در روند توسعه اقتصادی جوامع"، دومین همایش ملی رویکردی بر حسابداری، مدیریت و اقتصاد.
صفری، مرتضی. و جعفری، مصطفی. (1400). "رسانه‌های محلی و توسعه؛ مطالعه موردی استان زنجان"، دو فصلنامه جامعه‌شناسی اقتصادی و توسعه، دوره 10(1)، صص. 159-131.
قنبری باغستان، عباس. و انصاری، نفیسه. (1398). "سیاست‌گذاری رسانه‌ای و تأثیر آن بر توسعه: مطالعه موردی کشور هند"، مطالعات فرهنگی و ارتباطات، دوره 15(57)، صص 141-168.
منجذب، محمدرضا. و نصرتی، رضا. (1397). "مدل‌های اقتصادسنجی پیشرفته همراه با ایویوز و استاتا"، تهران: نشر مهربان.
محمدپور خبازی، سارا. و ندا. (1391). "بررسی عوامل سیاسی مؤثر در توسعه‌ی آزادی مطبوعات در ایران"، مطالعات رسانه‌ای، دوره 7(19)، صص. 29-42